Çiçek Balı — Erzurum'un 2200 Rakımlı Yaylalarından

Bal, arıların çiçeklerden topladığı nektarı kendi enzimleriyle işleyip petek gözlerinde olgunlaştırmasıyla oluşur. Bu süreçte arıların ne yediği, hangi yükseklikte uçtuğu ve çevredeki bitki örtüsü balın tadını, rengini ve kıvamını doğrudan belirler. Köyden Gelsin balları, Erzurum'un Narman ilçesine bağlı 2200 rakımlı yaylalarda, tarım ilaçlarından ve egzoz gazlarından uzak bölgelerde üretilir. Arılar şekerle beslenmez; polenlerini endemik bitkilerden toplar. İçinde ne varsa etiketinde de o yazar.

Çiçek Balı Nedir?

Çiçek balı, arıların birden fazla çiçek türünden nektar toplamasıyla elde edilen bal çeşididir. Tek bir bitkiye özgü çiçek balı olmadığı için rengi ve tadı, arıların beslendiği bölgenin flora yapısına ve mevsime göre değişiklik gösterir. Yüksek rakımlı yaylalarda üretilen çiçek ballarının aroması daha yoğun, düşük rakımlı bölgelerinki ise daha hafif ve akışkan olur.

Köyden Gelsin'in süzme balı, Erzurum'un endemik bitki örtüsünden beslenen arıların ürettiği klasik çiçek balıdır. Katkı maddesi, aroma verici veya şeker şurubu içermez.

Bal Çeşitleri Arasındaki Farklar Nelerdir?

Hangi balın ne olduğu, özellikle online aramalarda en çok sorulan sorular arasındadır. Koleksiyondaki her çeşidin kısa bir farkı şöyle açıklanabilir:

Süzme Bal: Petekten süzülerek elde edilen, en yaygın tüketilen bal çeşididir. Akışkan kıvamı ve yayladan yaylaya değişen aromasıyla kahvaltı sofralarının klasiğidir.

Beyaz Bal: Kafkas arılarının yüksek rakımlı dağlardaki çeşitli çiçeklerden topladığı yoğun polenlerle ürettiği, kremsi yapıya sahip özel bir bal çeşididir. Balın beyazlaşması herhangi bir müdahaleden değil, içeriğindeki yüksek polen yoğunluğundan kaynaklanır.

Petek Balı: Süzülmeden, peteğiyle birlikte sofralara ulaşan baldır. Arılar kendi balmumlarıyla peteği örer ve petek gözlerini nektarla doldurur. Yaklaşık 5–6 aylık bir süreç sonunda hazır hale gelir.

Kara Kovan Balı: Petek balından üretim yöntemiyle ayrılır. Kara kovanda temel petek kullanılmaz; arılar peteği sıfırdan kendileri örer. Bu durum üretimi daha zahmetli kılar ve süreyi uzatır. Petek rengi siyah olduğu için kara kovan balı olduğu şeklinde yaygın bir yanlış inanış vardır; oysa petek rengi arının yumurta bırakıp bırakmamasına göre beyaz, kırmızı, kahverengi veya siyah olabilir.

Sır Balı: Peteklerin üzerini kaplayan ince sır tabakasının alınmasıyla elde edilir. İçeriğinde doğal bal mumu, polen, arı ekmeği ve propolis bulunduğundan süzme baldan farklı bir kıvam ve aroma sunar.

Diğer Arı Ürünleri

Bal dışında arı kolonisinin ürettiği başka ürünler de Köyden Gelsin koleksiyonunda yer alır:

Taze Polen: Arıların çiçeklerden toplayıp petek gözlerine doldurduğu polendir. İlkbahar ve yaz aylarında kovan girişine yerleştirilen özel tuzaklarla toplanır. Yoğurt, bal veya meyve suyuyla karıştırılarak tüketilebilir. Dondurucuda saklandığında donmaz, uzun süre tazeliğini korur.

Arı Ekmeği: Polenlerin petek gözlerinde doğal fermantasyon sürecinden geçmesiyle oluşan, diğer adıyla perga olarak bilinen üründür. Kendine özgü hafif ekşi-aromatik tadı nedeniyle genellikle bal, yoğurt veya sütle birlikte tüketilir.

Arı Sütü: İşçi arıların yutak üstü bezlerinden salgıladığı, jel kıvamında özel bir arı ürünüdür. Kovanda kraliçe arıların yetiştirilmesinde kullanılır. Bir kovandan sezonda ortalama 500 gram elde edilebilen nadir bir üründür. Toplanır toplanmaz soğuk zincire alınır; dondurucuda muhafaza edilmesi gerekir.

Propolis: Arıların çam, kavak gibi reçineli ağaçlardan topladığı maddeleri kendi enzimleriyle işleyerek ürettiği, koyu kahverengi reçinemsi bir üründür. Arılar propolisi kovanı korumak ve çatlakları kapatmak için kullanır. Su bazlı formu bal, süt veya yoğurtla karıştırılarak tüketilebilir.

Tüm bu ürünleri bir arada denemek isteyenler için Karışım (Bal – Polen – Arı Ekmeği – Arı Sütü) ve Beyaz Ballı Karışım seçenekleri de mevcuttur. Tüm arı ürünlerini bir pakette tercih etmek isteyenler ise Arı Ürünleri Paketi'ne göz atabilir.

Bal Nasıl Saklanır? Kristalleşen Bal Bozulmuş mudur?

Bal, 18–24 °C arasında, ağzı kapalı cam kavanozda, nemden ve güneş ışığından uzak bir yerde saklanmalıdır. Uygun koşullarda yıllarca bozulmadan kalabilir.

Kristalleşme, balın bozulduğunun değil; doğal olduğunun bir işaretidir. Kristalleşmiş bal, kavanozla birlikte 35 °C sıcak su dolu bir kapta bekletilerek kolayca tekrar akışkan hale getirilebilir. Arı sütü ve taze polenin ise dondurucuda muhafaza edilmesi gerekir.