Geleneksel Köy Lezzetleri — Erzurum'un Bereketli Topraklarından

Bazı tatlar bir yere, bir mevsime, bir tarlaya ait olur. Erzurum'un yüksek rakımlı ovalarında yetişen fasulye, dağ yamaçlarından elle toplanan kekik, değirmende öğütülen mısır unu ya da yüzyıllık tariflerle hazırlanan tarhana; bunlar sadece gıda değil, yerleşik bir mutfak geleneğinin parçalarıdır. Köyden Gelsin'in kuru gıda ve geleneksel lezzetler koleksiyonu, Erzurum'un bu mirasını katkı maddesi ve koruyucu eklemeden doğrudan sofralarınıza taşır.

Fasulye Çeşitleri — Erzurum'un İki Efsanesi

İspir Fasulyesi, yalnızca Türkiye'de değil dünyada da tanınan, Çoruh Havzası'na özgü bir ata tohumudur. Kırmızı topraklarda dağ sularıyla yetiştirilen bu fasulye, Mayıs'ta ekilir, Ekim'de elle hasat edilir. Kabuğu pişirme sırasında dağılmaz, karbonat gerektirmez; yayık tereyağıyla pişirildiğinde özgün bir tat verir. Piyasada benzer fasulyeler "İspir" adıyla satılabildiğinden güvenilir kaynaktan temin edilmesi önemlidir.

Pasinler kuru fasulyesi ise halk arasında "şeker fasulyesi" olarak bilinen iri taneli bir çeşittir. Bölgenin toprak yapısı sayesinde hızlı pişer ve kabuğu ayrılmaz.

Tarhana — Anadolu'nun Kış Hazırlığı

Yoğurt, un, sebze ve baharatların yoğrulup fermente edildikten sonra güneşte kurutulmasıyla hazırlanan geleneksel bir çorba temelidir. Su veya et suyunda pişirilir; tereyağı, salça, peynir veya tavukla zenginleştirilebilir. Ağzı kapalı cam kavanoz veya bez torbada, serin ve kuru ortamda uzun süre dayanır.

Mısır Unu — Değirmenden Sofranıza

Yerel tohumlardan yetiştirilen mısırların taş değirmende öğütülmesiyle hazırlanır; elenmemiş, tam öğütme yöntemiyle üretilir. Mıhlama, kuymak, börek, kek ve kızartmalarda kullanılabilir. Cam kavanoz veya bez torbada nemden uzak saklanmalı; böceklenmeyi önlemek için içine birkaç defne yaprağı konulabilir.

Dağ Kekiği — Yayladan Elle Toplanmış

Yüksek dağ yamaçlarında çiçeklenme döneminde elle toplanır, gölgede kurutulur; sapları ayrılmadan paketlenir. Et, çorba ve salatalarda baharat olarak, hamur işlerinde aroma için ve kaynar suya eklenip demlenerek çay olarak kullanılabilir.

Kuşburnu ve Dut Pekmezi

Koleksiyonda kuşburnu iki formda yer alır: doğal ortamında toplanıp kurutulmuş kuşburnu ve geleneksel yöntemlerle pişirilen kuşburnu marmelatı. Her ikisi de ilaçsız, katkısız ve koruyucusuz hazırlanır.

Dut pekmezi ise Haziran'da olgunlaşan karadutların kazanda kaynatılıp güneşte koyulaştırılmasıyla elde edilir. Tahinle kahvaltıda, hamur işlerinde şeker yerine veya sıcak suyla şerbet olarak tüketilebilir.

Çaşır — Erzurum'un Yabani Otu

Yüksek rakımlı dağ yamaçlarında bahar aylarında elle toplanan aromatik bir bitkidir. Keskin kokusu ve hafif acımsı tadıyla yöresel mutfaklarda yerini almıştır; haşlanarak yoğurtla, turşu olarak veya kavrularak yemeklerde kullanılabilir.